Lãi suất coupon là một trong những yếu tố quan trọng mà các nhà đầu tư nên xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư vào trái phiếu. Vậy lãi suất coupon là gì? Cùng tìm hiểu những thông tin xung quanh chủ đề này trong bài viết này của muahangdambao.com bạn nhé.
Tìm hiểu thêm về lãi suất coupon là gì?
Lãi coupon là gì? Lãi coupon hay còn gọi là lãi suất trái phiếu chính là lãi suất mà tổ chức phát hành trái phiếu sẽ phải trả cho các nhà đầu tư. Lãi coupon là một con số cố định, không phụ thuộc vào tình hình lãi suất trên thị trường và được niêm yết trên phần cuống của trái phiếu.
![Lãi suất coupon không phụ thuộc vào tình hình thị trường](https://muahangdambao.com/wp-content/uploads/2023/04/lai-suat-coupon-1.jpg)
Ví dụ: Khi một người mua trái phiếu, công ty phát hành ra trái phiếu đó sẽ phải thanh toán định kỳ cho người sở hữu trái phiếu dựa trên mệnh giá gốc cũng như lãi suất coupon ghi trên trái phiếu đã phát hành.
Nhà phát hành sẽ dựa vào nhiều yếu tố để quyết định lãi suất coupon là bao nhiêu. Tuy nhiên phải chọn lựa sao cho đủ để hấp dẫn thị trường và phù hợp với dòng luân chuyển tiền của toàn bộ tổ chức.
Vậy trái phiếu coupon là gì?
Trái phiếu coupon (tiếng Anh là coupon bond) là loại trái phiếu được trả lãi định kỳ theo lãi suất đã được ấn định từ đầu (lãi suất cuống phiếu). Đến kỳ lĩnh lãi người nắm giữ cuống của trái phiếu coupon sẽ được nhận 1 khoản tiền lãi, số phiếu lãi là tương ứng với số lần trả lãi. Tại Mỹ, trái phiếu coupon sẽ được trả lãi định kỳ 6 tháng/lần. Còn ở châu Âu và các nước khác thường sẽ trả lãi 1 năm/lần.
Mã coupon là gì?
Coupon là một loại vé, chứng từ, phiếu giảm giá hay mã giảm giá được các nhà kinh doanh và sản xuất tung ra nhằm phục vụ cho các chương trình khuyến mãi của họ. Coupon được biết đến với nhiều hình thức khác nhau như: miễn phí vận chuyển, giảm giá, coupon cho người mới sử dụng sản phẩm hay dịch vụ nào đó lần đầu tiên,…
![Có nhiều hình thức mã coupon khác nhau](https://muahangdambao.com/wp-content/uploads/2023/04/lai-suat-coupon-2.jpg)
Hướng dẫn cách tính lãi suất coupon trái phiếu
Cách để bạn có thể tính lãi suất coupon của một trái phiếu 1 cách nhanh nhất là lấy số tổng của các khoản thanh toán coupon hàng năm rồi chia cho mệnh giá gốc của trái phiếu. Cụ thể công thức như sau:
C (là lãi suất coupon) = i (lãi suất hàng năm)/ P (là mệnh giá gốc của trái phiếu).
Ví dụ 1: Một sản phẩm trái phiếu hiện đang được phát hành với mệnh giá gốc là $500, trả lãi 2 lần 1 năm, mỗi lần $12.5 thì sẽ có mức lãi suất coupon là (12.5*2)/500 = 5%.
Và khoản lãi nhà đầu tư nhận được từ các nhà phát hành sẽ được xác định bằng phần trăm tỷ lệ của một số tiền cụ thể mà không phải dựa vào tỷ lệ lãi suất theo thời gian.
Ví dụ 2: Một trái phiếu có mệnh giá gốc là $500 và lãi suất coupon của nó là 5%. Như vậy số tiền lãi nhà đầu tư được trả định kỳ sẽ là $25 cho đến lúc đáo hạn, ngay cả khi giá trái phiếu có tăng lên $1000 hay giảm xuống $250 đi chăng nữa.
Lãi suất coupon có ảnh hưởng như thế nào đến giá trái phiếu?
Không giống các loại sản phẩm tài chính khác, số tiền lãi định kỳ sẽ được thanh toán cố định theo thời gian. Ví dụ, một trái phiếu có mệnh giá gốc 1000$, lãi suất coupon 2%, trả 20$ định kỳ cho chính chủ cho đến khi đáo hạn. Ngay cả khi giá trái phiếu ấy tăng hoặc giảm, các khoản thanh toán lãi định kỳ sẽ vẫn là 20$ cho tới ngày trái phiếu đáo hạn.
![Lãi suất coupon không chịu ảnh hưởng quá nhiều từ thị trường tài chính](https://muahangdambao.com/wp-content/uploads/2023/04/lai-suat-coupon-3.jpg)
Khi lãi suất chung của thị trường tăng cao hơn so với lãi suất coupon của trái phiếu, giá của trái phiếu có khả năng giảm do các nhà đầu tư sẽ không muốn mua trái phiếu bằng với mệnh giá gốc lúc này, khi mà họ còn có thể nhận được mức lãi suất tốt hơn ở nơi khác.
Ngược lại, nếu như lãi suất hiện hành giảm thấp hơn so với lãi suất coupon của trái phiếu, trái phiếu sẽ tăng giá trị vì nó đang đem lại cho các nhà đầu tư nhiều lợi nhuận hơn dù vẫn mua cùng một loại trái phiếu đó. Lúc này, lãi suất coupon cũng sẽ giảm thấp hơn và phản ánh sự giảm xuống của lãi suất thị trường.
Trên thực tế, rất có thể giá của trái phiếu sẽ không phản ánh chính xác mối quan hệ giữa lãi suất coupon với các mức lãi suất khác. Vì thế, khi mua trái phiếu, nhà đầu tư cần phải xem xét lãi suất coupon của trái phiếu và lãi suất thị trường để có thể lựa chọn hình thức hiệu quả nhất.
Sự khác nhau giữa trái phiếu coupon và trái phiếu zero coupon là gì?
Điểm giống nhau giữa cả hai loại trái phiếu này là đều có thể chuyển nhượng, mua bán nhằm thu về lợi nhuận cho nhà đầu tư. Sự khác biệt lớn nhất là trái phiếu coupon sẽ được trả lãi định kỳ còn trái phiếu zero coupon sẽ chỉ được trả lãi khi đến kỳ đáo hạn. Tuy nhiên, lãi suất của trái phiếu zero coupon thông thường sẽ cao hơn.
![Trái phiếu coupon và zero coupon khác nhau về nhiều phương diện](https://muahangdambao.com/wp-content/uploads/2023/04/lai-suat-coupon-4.jpg)
- Về hình thức phát hành: Trái phiếu coupon sẽ được phát hành dưới dạng chứng chỉ, có phần coupon (phiếu lãi hoặc cuống phiếu).
Người nắm giữ coupon được nhận tiền lãi định kỳ ứng với từng phiếu lãi và số lần trả lãi. Trong khi đó trái phiếu zero coupon lại thuộc loại trái phiếu vô danh, không có phần cuống phiếu cũng không ghi tên người sở hữu. Trên bề mặt của trái phiếu chỉ in lãi suất danh nghĩa làm căn cứ tính lãi.
- Về hình thức nhận lãi: Người nắm trong tay trái phiếu coupon được nhận lãi định kỳ còn đối với trái phiếu zero coupon sẽ có hai hình thức trả lãi:
- Trả lãi đáo hạn: Tiền lãi được trả sẽ được gộp vào một lần khi trái phiếu đáo hạn. Nhà đầu tư sẽ mua trái phiếu bằng với mệnh giá khi phát hành, tiền lãi phát sinh định kỳ được nhập vào gốc để tính lãi cho những kỳ tiếp theo. Trái chủ sẽ được nhận cả lãi và gốc khi trái phiếu đáo hạn.
- Lãi trả trước dưới dạng chiết khấu ở thời điểm phát hành: Trái phiếu được phát hành với mức giá thấp hơn mệnh giá, người mua sẽ nhận phần vốn gốc ứng với mệnh giá trái phiếu khi đến kỳ đáo hạn. Lợi nhuận là phần chênh lệch giữa giá mua được chiết khấu ở thời điểm phát hành với tiền nhận được khi đáo hạn.
Mong rằng những thông tin liên quan đến chủ đề lãi suất coupon là gì nói trên đã giúp các bạn hiểu thêm một hình thức đầu tư mới. Chúc các bạn có những quyết định sáng suốt và cũng đừng quên theo dõi muahangdambao.com hàng ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích nhé!