Rừng phòng hộ là gì? Rừng phòng hộ có được khai thác không?

Đối với nhiều người thì khái niệm rừng phòng hộ là gì chắc hẳn vẫn còn rất xa lạ. Vậy hãy cùng với muahangdambao.com đi tìm hiểu thêm về loại rừng này, chức năng của nó cũng như những thông tin liên quan khác nhé! Cùng bắt đầu thôi nào!

Rừng phòng hộ là gì?

Tìm hiểu rừng có nghĩa là gì?

Rừng là một loại tài nguyên có thể tái tạo và là bộ phận vô cùng quan trọng của môi trường sinh thái. Hệ sinh thái rừng chiếm tới 40% diện tích mặt đất, tương đương với 53 triệu km2 và có thể tồn tại dưới nhiều hình thái khác nhau, phụ thuộc vào điều kiện khí hậu, đất đai cũng như cách sử dụng, biến cải của con người.

Việt Nam là 1 quốc gia có hệ sinh thái rừng vô cùng đa dạng và phong phú. Căn cứ vào mục đích sử dụng chủ yếu cũng như đặc điểm sinh thái, hệ sinh thái rừng Việt Nam còn được phân ra thành ba loại là rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về rừng phòng hộ.

Vậy rừng phòng hộ là gì?

Có những kiểu rừng phòng hộ nào?
Có những kiểu rừng phòng hộ nào?

Rừng phòng hộ được sử dụng chủ yếu với mục đích là để bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất đai, chống hiện tượng sa mạc hoá, chống xói mòn, hạn chế thiên tai xảy ra, điều hoà khí hậu, góp phần lớn bảo vệ môi trường. Rừng phòng hộ sẽ được phân thành các loại cụ thể như sau:

– Rừng phòng hộ đầu nguồn: Đây là những diện tích rừng tập trung chủ yếu ở thượng nguồn của các dòng sông. Nó có tác dụng chính là điều tiết nguồn nước để hạn chế hiện tượng lũ lụt, cung cấp đầy đủ nước cho các dòng chảy và hồ vào mùa khô, hạn chế xói mòn, bảo vệ nền đất, hạn chế bồi lấp ở các lòng sông, hồ…

– Rừng phòng hộ để chắn gió, chắn cát bay: Loại rừng này có tác dụng chính là phòng hộ trong nông nghiệp, bảo vệ các khu dân cư, các khu đô thị, các vùng sản xuất cũng như các công trình khác khỏi gió, bụi. Rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay thường sẽ tập trung ở ven biển nên chúng còn có tên gọi là rừng phòng hộ ven biển.

– Rừng phòng hộ chắn sóng và lấn biển: Đây là loại rừng mọc tự nhiên trong môi trường hoặc được gây trồng ở cửa các dòng sông và được sử dụng chủ yếu để ngăn chặn sóng, bảo vệ các công trình ở ven biển, cố định bùn cát lắng đọng để hình thành nên các vùng đất mới.

– Rừng phòng hộ bảo vệ môi trường: Đây là những dải rừng đã và đang được trồng xung quanh các khu dân cư, khu sản xuất công nghiệp, các đô thị lớn với chức năng quan trọng nhất là điều hoà khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái ở những khu vực này và kết hợp với xây dựng để phục vụ nghỉ ngơi, du lịch.

Rừng phòng hộ ven biển có tác dụng gì?
Rừng phòng hộ ven biển có tác dụng gì?

Rừng phòng hộ có chức năng như thế nào?

Sau khi đã nắm rõ được định nghĩa thì chúng ta hãy tìm hiểu về vai trò của rừng phòng hộ nhé. Đối với con người và môi trường sống của những sinh vật thì rừng phòng hộ có vai trò cực kỳ quan trọng, đồng thời nó có thể tạo ra sức ảnh hưởng, sự tác động cực lớn đến quá trình tồn tại cũng như phát triển của Trái đất, cụ thể như sau:

– Rừng phòng hộ đầu nguồn sẽ là loại rừng giúp điều tiết nguồn nước nhằm hạn chế các hiện tượng như lũ lụt, sạt lở đất, cung cấp nước cho các dòng chảy cùng với hồ trong mùa khô, hạn chế xói mòn, bảo vệ đất và hạn chế bồi lấp ở các lòng sông, hồ… Thông thường, loại rừng này sẽ được trồng ở vùng núi có độ dốc tương đối cao.

– Rừng phòng hộ ven biển thì có chức năng là ngăn tác hại do gió, bão gây ra nên loại rừng này còn được ví như tấm khiên xanh khổng lồ có công dụng chắn cát để bảo vệ làng xóm, đồng ruộng, hệ thống đường giao thông,… Loại rừng này thường tập trung chủ yếu ở những vùng ven biển.

– Rừng phòng hộ ngăn sóng là loại rừng có vai trò chính là bảo vệ các công trình ven biển, cố định bùn cát lắng đọng bên dưới để hình thành đất mới. Loại rừng này thường sinh trưởng 1 cách tự nhiên hoặc được gây trồng ở giữa các dòng sông.

– Rừng phòng hộ nếu được trồng xung quanh các điểm dân cư, khu sản xuất công nghiệp, đô thị thì sẽ giúp cư dân sinh sống trong những khu vực này được hưởng trọn bầu không khí trong lành bởi nó có chức năng chính là điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái trong toàn bộ khu vực đó.

Mất đi rừng phòng hộ hay bị thu hẹp diện tích sẽ dẫn đến rất nhiều hậu quả nghiêm trọng. Động, thực vật sẽ dần mất đi môi trường sống tự nhiên, làm đảo lộn cả 1 hệ sinh thái.

Khi không còn cây để giữ được nước, lũ lụt cũng xuất hiện với tần suất ngày càng tăng lên và không diễn ra theo đúng quy luật mà con người đã lường trước. Từ đó, đẩy con người vào cảnh mất nhà cửa, ruộng vườn canh tác tan hoang, nguồn tài nguyên tiềm năng vốn là kế sinh nhai của người dân ở các vùng miền cùng bị ảnh hưởng và hậu quả cuối cùng chính là dẫn đến tình trạng đói nghèo.

Bên cạnh đó, người dân sinh sống các đô thị cũng phải chịu cảnh đường xá ngập lụt vào mỗi mùa mưa, ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến sinh hoạt và quá trình lưu thông của các phương tiện. Tóm lại có thể thấy rằng, rừng phòng hộ có vai trò vô cùng trọng yếu đối với đời sống con người cũng như các hệ sinh thái khác. Như vậy bạn đã hiểu được chức năng của rừng phòng hộ rồi phải không nào?

Rừng phòng hộ đầu nguồn tại tỉnh Thừa Thiên Huế
Rừng phòng hộ đầu nguồn tại tỉnh Thừa Thiên Huế

Xem thêm: Bạn biết gì về hiện tượng El nino và La nina?

Rừng phòng hộ có được khai thác không?

Dựa theo điều 55 của Luật Lâm nghiệp và điều 20 của Nghị định 156/2018/NĐ-CP thì chúng ta được phép khai thác lâm sản trong rừng phòng hộ nhưng phải dựa theo các quy định, điều kiện và phương thức cụ thể như sau:

Thứ nhất, đối với rừng phòng hộ là rừng tự nhiên

– Chỉ được khai thác các cây gỗ đã chết, cây bị gãy đổ, cây bị chết do sâu bệnh, cây đứng ở nơi có mật độ lớn hơn so với mật độ quy định:

+ Điều kiện: Phải có phương án khai thác tận thu gỗ theo đúng quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; đối với việc khai thác cây đứng ở nơi có mật độ lớn hơn với mật độ quy định thì chỉ được thực hiện trong thời gian mở cửa rừng.

+ Cách thức khai thác: Đối với khai thác cây đứng thì phải thực hiện theo phương thức khai thác chọn với cường độ không được quá 20% trữ lượng; rừng sau khi khai thác vẫn phải đảm bảo độ tàn che phải lớn hơn 0,6.

– Việc khai thác lâm sản ngoài gỗ cũng được quy định như sau:

+ Đối tượng: Chỉ được khai thác măng, tre, nấm, nứa trong rừng phòng hộ khi đã đạt đến yêu cầu phòng hộ. Có thể được khai thác lâm sản ngoài gỗ khác mà không làm ảnh hưởng tới các khả năng phòng hộ của rừng.

+ Điều kiện khai thác: Phải bảo đảm duy trì tốt sự phát triển bền vững của khu rừng, sản lượng loài khai thác tuyệt đối không được lớn hơn lượng tăng trưởng của loài đó. Và sau khi khai thác xong sẽ không làm ảnh hưởng tới chức năng phòng hộ của rừng.

+ Phương thức khai thác: Sẽ do chủ rừng tự quyết định.

Thứ hai, đối với rừng phòng hộ là rừng được trồng

– Đối tượng: Chỉ được khai thác những cây phụ trợ, chặt tỉa thưa khi rừng trồng đang có mật độ lớn hơn so với mật độ quy định. Được khai thác những cây trồng chính khi đã đạt tiêu chuẩn khai thác theo cách thức khai thác chọn hoặc chặt trắng theo băng hoặc đám rừng. Sau khi khai thác, chủ rừng cần phải thực hiện việc tái sinh hoặc trồng lại rừng ngay trong vụ trồng rừng kế tiếp và tiếp tục thực hiện việc quản lý, bảo vệ.

– Điều kiện: Chủ rừng phải lập được phương án khai thác gỗ dựa theo đúng quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mới được cho phép.

Khai thác rừng phòng hộ cần tuân thủ các quy định của Nhà nước
Khai thác rừng phòng hộ cần tuân thủ các quy định của Nhà nước

– Phương thức khai thác: Khai thác tỉa thưa cây trồng chính phải bảo đảm được mật độ còn lại ít nhất là 600 cây/ha và phân bố đều trong mỗi lô. Khai thác chọn cây trồng chính cường độ không được quá 20% trữ lượng. Khai thác trắng theo băng thì chiều rộng của băng không được quá 30m; khai thác trắng theo đám thì diện tích của đám không quá 3 ha. Tổng diện tích khai thác hàng năm không được vượt quá 20% tổng diện tích rừng đã đạt tiêu chuẩn rừng phòng hộ.

Thứ ba, khai thác để tận dụng gỗ rừng tự nhiên, rừng trồng

– Đối tượng khai thác: Cây gỗ trên diện tích rừng chuyển mục đích sử dụng rừng sang thành mục đích khác, khi thực hiện những biện pháp kỹ thuật lâm sinh, phục vụ công tác đào tạo cũng như nhiệm vụ nghiên cứu khoa học.

– Điều kiện: Cần phải có quyết định phê duyệt của các cơ quan có thẩm quyền về chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích sử dụng khác, các dự án lâm sinh, chương trình, đề tài nghiên cứu về khoa học.

Các biện pháp nhằm bảo vệ rừng phòng hộ

Trước sự biến đổi khôn lường của khí hậu cũng như những hoạt động khai thác rừng trái phép. Chúng ta cần tăng cường công tác bảo vệ rừng phòng hộ để hạn chế đến mức tối đa những thiệt hại có thể xảy ra.

– Đẩy mạnh các công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ về mặt nhận thức, ý thức cũng như trách nhiệm của các cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, các hộ gia đình và mọi người dân đối với công tác bảo vệ, phát triển rừng phòng hộ.

– Giúp người dân thấy rõ được vai trò đặc biệt quan trọng của rừng phòng hộ đối với sự phát triển của kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường hệ sinh thái và hạn chế đến mức tối đa ảnh hưởng tiêu cực của biển đối với khí hậu.

– Quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt đồng thời phát triển rừng là trách nhiệm của cả 1 hệ thống chính trị, cơ quan, tổ chức, các hộ gia đình, cá nhân, nhất là đối với những địa phương có rừng; tăng cường mạnh mẽ sự giám sát của người dân, cộng đồng, các đoàn thể nhân dân, những cơ quan thông tin đại chúng đối với công tác quản lý, bảo vệ cũng như phát triển rừng.

– Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đối với việc bảo vệ và phát triển rừng. Kiện toàn và củng cố các tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước, làm rõ chức năng, nhiệm vụ của các ngành, các cấp từ cấp Trung ương tới cơ sở về ngành lâm nghiệp; xây dựng lực lượng kiểm lâm nòng cốt để thực thi hiệu quả hơn công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ.

– Khẩn trương tiến hành rà soát, đánh giá, kiểm soát chặt chẽ những quy hoạch, dự án phát triển kinh tế, xã hội có các tác động tiêu cực đến diện tích và chất lượng rừng. Đặc biệt là đối với rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, phải có cơ chế quản lý, giám sát thật chặt chẽ các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác, nhất là với những dự án phát triển thủy điện, khai thác nguồn khoáng sản, xây dựng các khu công nghiệp, khu dịch vụ du lịch…

– Rà soát, đánh giá lại tất cả các kết quả thực hiện và hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường đối với những dự án cải tạo rừng tự nhiên và cả những dự án chuyển đổi rừng sang đất trồng cao su, sản xuất nông nghiệp.

Tăng cường công tác kiểm tra quy trình bảo vệ rừng phòng hộ
Tăng cường công tác kiểm tra quy trình bảo vệ rừng phòng hộ

– Đẩy nhanh tiến độ điều tra, đo đạc, xây dựng các hồ sơ quản lý, phân định, đánh mốc ranh giới giữa các loại rừng khác nhau trên bản đồ và thực địa đến các đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn. Ranh giới lâm phận của quốc gia và ranh giới quản lý rừng của các chủ rừng. Khắc phục và giải quyết thật dứt điểm tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất rừng phòng hộ trái pháp luật. Hoàn thành việc giao đất, giao rừng, cung cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho những tổ chức, cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng nhanh chóng nhất.

– Xác định rõ ràng công tác quản lý, bảo vệ cũng như phát triển rừng là trách nhiệm của tất cả các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền nhà nước và người đứng đầu các cơ quan, tổ chức tại địa phương. Các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc cũng như đoàn thể nhân dân cũng cần coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên nhất định phải làm.

– Chủ động hợp tác, hội nhập quốc tế về quy trình quản lý, bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ; thực hiện có trách nhiệm hơn các bản cam kết quốc tế phù hợp với lợi ích quốc gia cũng như là thông lệ quốc tế.

Ý nghĩa của rừng phòng hộ là gì?

Rừng phòng hộ không chỉ đảm nhận các chức năng về sinh thái, bảo vệ nguồn nước, đất, chống tình trạng xói mòn, chống sa mạc hóa, hạn chế tối đa thiên tai và điều hòa khí hậu mà nó còn cung cấp các sản phẩm, dịch vụ cho sự phát triển kinh tế – xã hội địa phương cũng như đời sống cộng đồng gần rừng. Ngoài ra nó còn ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ an ninh quốc phòng của đất nước ta hiện nay.

Đất rừng phòng hộ là gì?

Theo Luật Lâm nghiệp năm 2017 tại Điều 5 về việc phân loại rừng, trong đó đã ghi rất rõ khái niệm đất rừng phòng hộ là loại rừng được sử dụng với mục đích chính là bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất đai, chống lại hiện tượng xói mòn, sạt lở, lũ quét, lũ ống, chống sa mạc hóa, hạn chế các thiên tai tự nhiên, góp phần điều hòa khí hậu, không khí, bảo vệ môi trường, đảm bảo quốc phòng an ninh kết hợp với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí đáp ứng những dịch vụ môi trường cho con người.

Xem thêm: Ô nhiễm môi trường là gì? Nguyên nhân – Thực trạng – tác hại và biện pháp khắc phục

Rừng phòng hộ trồng ở đâu?

Thường trồng rừng phòng hộ ở những vùng núi cao hay thượng nguồn của sông vì vùng thượng nguồn sẽ có địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc khá lớn, khi có lũ hoặc mưa lớn có thể sẽ dễ gây ra hiện tượng sạt lở đất, lũ quét lũ ống nên việc trồng rừng phòng hộ ở đây sẽ giúp điều tiết lượng nước, hạn chế lũ và sạt lở đất gây nguy hiểm đến tính mạng con người và vật chất.

Hình ảnh rừng phòng hộ chắn gió, cát trên biển
Hình ảnh rừng phòng hộ chắn gió, cát trên biển

Ban quản lý rừng phòng hộ có vai trò như thế nào?

Những khu rừng phòng hộ ở đầu nguồn tập trung có diện tích từ năm nghìn hecta trở lên hoặc là có diện tích dưới năm nghìn hecta nhưng có tầm quan trọng nhất định về chức năng phòng hộ hoặc rừng phòng hộ ven biển quan trọng đều phải có Ban quản lý. Ban quản lý khu rừng phòng hộ sẽ là tổ chức sự nghiệp do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập dựa theo quy chế quản lý rừng.

Còn những khu rừng phòng hộ không thuộc vào quy định trên thì Nhà nước sẽ giao, cho thuê hoặc cho các tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân, các hộ gia đình, cá nhân tại chỗ quản lý, bảo vệ và có quyền sử dụng.

Rừng phòng hộ ở nước ta không bao gồm những gì?

Rừng phòng hộ thường được phân bố ở đầu nguồn các con sông hoặc là các vùng ven biển có tác dụng để hạn chế thiên tai, lũ lụt, chắn cát và chắn sóng. Chính vì vậy rừng phòng hộ sẽ không bao gồm rừng nguyên liệu giấy.

Hy vọng những thông tin mà chúng tôi cung cấp trên đây có thể hữu ích với bạn đọc, giúp bạn hiểu được thế nào là rừng phòng hộ cũng như nắm chắc được các thông tin có liên quan. Nếu còn thắc mắc nào mong muốn được giải đáp, vui lòng để lại câu hỏi bằng cách bình luận bên dưới bài viết để được chúng tôi hỗ trợ ngay nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *