Plastic là gì? Phân loại & ứng dụng của nhựa Plastic

Các sản phẩm được làm từ plastic như là chai nhựa, túi nilon, bình nước,… đã trở nên quá quen thuộc với chúng ta. Tuy nhiên nhựa plastic là gì thì không phải ai cũng biết. Cùng tìm hiểu về phân loại và tính ứng dụng của chúng như thế nào trong đời sống hàng ngày của chúng ta thông qua bài viết dưới đây của muahangdambao.com bạn nhé!

Plastic là gì? Nguồn gốc ra đời của nhựa plastic

Nhựa plastic hay chất dẻo được chế tạo bởi nhà khoa học Alexander Parkers  vào năm 1862 tại Anh. Ban đầu ông đã  bào chế nhựa từ phenol và formaldehyde – đây là 2 cấu tạo quan trọng nhất của plastic.

Nhựa là gì? Chất dẻo là gì?
Nhựa plastic là gì? Chất dẻo là gì?

Cũng dựa vào nền tảng này mà nhiều nhà sáng chế sau này đã nghiên cứu và phát triển thêm các loại nhựa mới. Từ đó, có nhiều chủng loại và mẫu mã plastic hơn được ra đời bằng cách thêm vào các chất phụ gia hoặc cải biến thành phần cấu tạo của chúng. Ngày nay các loại nhựa như là PET hay PP đều được gọi chung là nhựa plastic và được xếp chung vào các loại nhựa nhân tạo.

Thuật ngữ “plastic” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp là ”plastikos”, có nghĩa là rất phù hợp để đúc. Điều này là để đề cập đến tính linh hoạt của vật liệu hoặc độ dẻo của nó trong quá trình sản xuất.

Bản chất của nhựa plastic là một loại polime nhân tạo có  hình dáng tương đối dài. Đối với một số loại nhựa plastic có cấu tạo từ những gốc phân tử khác nhau thì người ta sẽ thêm tên “poly” vào tiền tố để dễ dàng phân biệt như là: polyvinyl clorua (PVC), polyethylene, …..

Kể từ khi được nhà hoá học Leo Hendirk Bakerland đưa ra sản xuất trên thị trường thì loại nhựa plastic này mới bắt đầu được sử dụng rộng rãi hơn. Mở ra một kỷ nguyên vật liệu mới đầy triển vọng là nhựa plastic. Với đặc tính là dẻo, có nhiều màu sắc, đặc biệt có thể đúc thành rất nhiều hình thù khác nhau nên loại nhựa này có tính ứng dụng cao trong đời sống và những lĩnh vực khác nhau.

Ngoài ra, nhựa plastic còn có đặc tính bền bỉ cao, chịu nhiệt cực tốt, không bị oxi hóa. Tuy nhiên, ngày nay ngoài những sản phẩm đang được ưa chuộng dùng nhiều thì người ta vẫn hạn chế đến mức tối đa sử dụng loại vật liệu này bởi có một số loại nhựa plastic không thực sự an toàn đối với sức khỏe của con người.

Nhựa plastic được làm từ gì?

Hầu hết các tấm nhựa plastic đều có chứa polyme hữu cơ giống như giấy, gỗ hoặc len, các nguyên liệu thô… để có thể sản xuất nhựa là các sản phẩm tự nhiên như là: Cellulose, khí tự nhiên, than đá, muối và dĩ nhiên là cả dầu thô. Nhựa đã và đang trở thành 1 loại nguyên vật liệu quan trọng được sử dụng rộng nhằm thay thế cho các nguồn nguyên vật liệu từ gỗ, vải, da, kim loại, thủy tinh… Bởi đặc tính của chúng là có độ bền cao, nhẹ, khó vỡ và nhiều màu sắc bắt mắt.

Ngoài ra còn có hơn 50% các chất dẻo chất hữu cơ, hợp chất vô cơ khác trong thành phần cấu tạo (chất phụ gia từ 0% đối với những polymer)… đều đang được ứng dụng trong ngành điện tử. Ngày nay người ta còn trộn thêm các chất phụ gia khi sản xuất để có thể cải tiến được hiệu suất làm tăng độ dẻo dai, độ cứng và độ mềm,…. Đồng thời làm giảm chi phí sản xuất (độn thêm các vật liệu rẻ tiền để làm ra các sản phẩm rẻ hơn trên một đơn vị trọng lượng). Bên cạnh đó, người ta còn độn thêm các chất chống cháy để có thể làm giảm tính cháy của vật liệu nữa. Các chất độn thường sẽ là các loại khoáng như đá phấn. chất phụ gia,…

Nhựa làm từ gì?
Nguyên liệu làm plastic là gì?

Tính chất của nhựa plastic là gì?

Đặc điểm về phương diện cơ tính

Tính chất cơ học này có liên quan trực tiếp đến sự xê dịch hoặc phá vỡ của nhựa do những thay đổi về cơ tính giống như là áp dụng cho một số tải trọng. Tính chất cơ học sẽ phụ thuộc vào nhiệt độ, lực cũng như thời gian tải được áp dụng. Nó cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các tia cực tím khi sử dụng ở bên ngoài.

Đặc tính về nhiệt

Đặc tính nhiệt sẽ bao gồm khả năng chịu nhiệt hoặc là khả năng cháy. Nhựa nhiệt dẻo thường có hệ số lớn hơn độ giãn nở nhiệt và khả năng cháy. Đồng thời nhỏ hơn độ dẫn nhiệt hoặc nhiệt lượng nhỏ hơn vật liệu khác như kim loại.

Tính chất về hóa học

Chống lại sự ăn mòn hóa học, chống đỡ tình trạng rạn nứt sứt mẻ, có sự đề kháng tốt với sự thay đổi của môi trường chính là những đặc tính hóa học của nhựa plastic.

Khi một chất dẻo tiếp xúc trực tiếp với hóa chất sẽ không thấy có hiện tượng rạn nứt, thay đổi về vẻ bên ngoài, sức nặng hay kích thước của chất dẻo.

Tính chất về điện từ

Tính chất điện từ hay còn được gọi là tính chất từ tính. Tính chất điện từ này sẽ bao gồm tính cách điện, tính dẫn điện và khả năng cách điện. Do tính chất cách điện tốt của chúng mà nhựa plastic đã được sử dụng nhiều trong các ngành nghề khác nhau.

Tính chất vật lý

Trọng lượng riêng, chỉ số khúc xạ và khả năng hấp thu độ ẩm của nhựa sẽ được gọi là tính chất vật lý. Khối lượng riêng của nhựa sẽ phụ thuộc vào mối liên kết của các chất polymer  hoặc khả năng xử lý nhiệt và cơ của nhựa.

Phân loại nhựa plastic trong môi trường

Nhựa Plastic sẽ được chia làm 2 loại nhựa chính đó là: Nhựa nguyên sinh và nhựa có thể tái sinh.

  • Nhựa nguyên sinh: Bao gồm những loại nhựa được tạo ra từ nguồn nguyên liệu là dầu mỏ, chưa qua sử dụng và có độ tinh khiết cực kỳ cao. Loại nhựa này được hình thành thông qua quá trình sản xuất khép kín để có thể tạo nên những sản phẩm chất lượng và đảm bảo độ an toàn tuyệt đối cho người dùng.
Nhựa nguyên sinh được sử dụng sản xuất các vật dụng trong ngành y tế
Nhựa nguyên sinh được sử dụng sản xuất các vật dụng trong ngành y tế

Một số sản phẩm từ nhựa nguyên sinh mà chúng ta có thể thấy thường xuyên phải kể đến như là ống kim tiêm, các dụng cụ y tế hay dụng cụ để chế biến thực phẩm,…

  • Nhựa tái sinh: là loại nhựa được tái chế từ nhựa nguyên sinh hoặc từ chính nó. Nhựa tái sinh sẽ được sản xuất với nhiều quy trình khác nhau. Và cũng chính vì vậy mà xét về toàn diện thì chúng có giá thành rẻ hơn rất nhiều và không thể bền bằng nhựa nguyên sinh.

Ứng dụng của nhựa plastic trong đời sống & sản xuất

Bởi vì giá thành thấp nên nhựa plastic được sử dụng tương đối phổ biến trong cuộc sống hiện nay nhằm thay thế cho một số nguyên vật liệu khác để có thể giảm chi phí hàng hóa xuống mức tối đa. Một số lĩnh vực mà nhựa Plastic đang được ứng dụng nhiều nhất có thể kể đến như là: Ngành y tế, công nghiệp sản xuất, nội thất, chế tạo máy móc, dân dụng,…

Sản xuất sản phẩm từ Plastic đang ngày càng phát triển
Sản xuất sản phẩm từ Plastic đang ngày càng phát triển

Sau đây là một số ứng dụng của nhựa Plastic hiện nay:

  • Nhựa Plastic PE: Được sử dụng chủ yếu để làm túi xách các loại, thùng can nhựa để đựng các chất lỏng với nhiều kích cỡ khác nhau. Hoàn toàn có thể sử dụng loại nhựa này để làm nắp chai lọ nhưng sẽ rất dễ bị hấp thụ mùi nên cần bảo quản ở những điều kiện nhiệt độ thích hợp.
  • Nhựa Plastic PP (hay Polypropilen): Loại nhựa này sẽ có giá thành thấp hơn, sự bền bỉ và xé đứt 1 cách đơn giản dễ dàng, có thể chịu được nhiệt độ cao khoảng 100 độ C, cho nên rất thích hợp làm bao bì đựng sản phẩm.
  • Nhựa Plastic PS (hay Polystyren): Là loại nhựa cứng trong suốt, không màu nên rất dễ dàng để tạo ra màu đẹp mắt để làm hộp xốp.
  • Nhựa PVC (hay Polyvinylclorua): Phần lớn được dùng để bao phủ bên ngoài dây cáp điện, làm ống thoát nước, màng nhựa gia dụng, áo mưa,… Ngoài ra cũng có thể dùng để làm màng co bao bọc cho các loại thực phẩm cần bảo quản, lưu hành trong thời gian ngắn như thịt sống, rau quả tươi trong tủ lạnh,….Bên cạnh đó, tấm nhựa PVC còn được tận dụng triệt để để làm nhiều vật gia dụng thuộc các ngành khác như nội thất, thiết kế,…

Xem thêm: Hàn the là gì? là chất hoá học nào? có độc không?

Giải đáp một số thắc mắc khác liên quan đến nhựa

PVC là chất liệu gì?

Polyvinyl Clorua thường được biết đến với tên viết tắt ngắn gọn hơn là PVC. Đây là loại nhựa có năng suất cao thứ ba chỉ sau nhựa Polyetylen và nhựa Polypropylen. Polyvinyl Clorua được cấu thành từ monome vinyl clorua.

Nhựa PVC có độ bền bỉ cao và rất dễ gia công, được sử dụng rộng rãi trong các ngành xây dựng. Bằng cách thêm vào một chất làm dẻo, nó có thể đạt được sự linh hoạt tối ưu trong việc uốn nắn. Loại nhựa PVC này còn có thể được sử dụng trong các trang phục may mặc, đồ nội thất, vỏ cáp cách điện, sản phẩm bơm hơi cũng như là nhiều ứng dụng thay thế cao su khác.

PVC có khả năng chống chịu tốt trong môi trường ăn mòn hóa học và rất dễ để chế biến, do vậy nó được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Trong hệ thống thoát nước và những ứng dụng hệ thống ống nước khác thì các vật liệu kim loại sẽ không thể sử dụng được do chi phí cao và ăn mòn quá độ do đó nhựa PVC đã được sử dụng thay thế.

Với việc bổ sung thêm các chất tăng cường tác động cũng như chất ổn định, nó đã trở thành vật liệu để làm khung cửa và cửa sổ phổ biến trong các công trình xây dựng nhà ở, công xưởng sản xuất. Bằng cách thêm chất làm dẻo vào, nhựa PVC còn có thể được chế tạo để làm vật liệu cách điện cho dây cáp.

Nhựa dẻo PVC có thể dễ dàng sơn phủ
Nhựa dẻo PVC có thể dễ dàng sơn phủ

Chất liệu PC là gì?

Loại hạt nhựa chuyên dụng này có tên đầy đủ là Polycarbonate. Đây là một loại nhựa nhiệt dẻo vô định hình có hình dáng trong suốt tự nhiên. Tuy nhiên trên thị trường thì hạt nhựa này lại được biết đến với nhiều màu sắc khác nhau. Loại vật liệu thô này sẽ cho phép truyền ánh sáng bên trong gần như tương đương với công suất của chất liệu thủy tinh.

Nhựa PC hiện được sử dụng rất nhiều để sản xuất ra các loại vật liệu có tính tiện ích cao do có khả năng chống va đập tốt. Nhờ khả năng trong suốt vốn có của nó mà nhựa PC được sử dụng cho các thấu kính nhựa trong kính mắt và thiết bị trong y tế.

Nhựa PP có chịu nhiệt không?

Các sản phẩm được làm từ nhựa PP có độ bóng trên bề mặt rất tốt, với khả năng chống thấm nước và thấm khí ấn tượng. Chúng sẽ không dễ bị oxy hóa hay ảnh hưởng bởi những loại khí, hơi nước hay dầu mỡ khác nên chúng thường được tận dụng để làm ra các loại hộp, can, thùng, hũ, bình đựng, bao bì… được sử dụng phổ biến trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của con người chúng ta.

Trong các loại nhựa thường gặp thì nhựa PP sẽ là loại nhựa có tính bền nhiệt cao nhất, tức là khả năng chịu nhiệt rất cao, với giới hạn nhiệt có thể lên tới 130 đến 170 độ C. Qua giới hạn nhiệt này, nhựa PP sẽ bị hun nóng chảy hoặc gây ra cháy khi bị đốt, khi đốt chúng sẽ có mùi như là mủ cao su, với ngọn lửa tạo thành có màu xanh và các dòng chảy dẻo.

Để an toàn hơn trong quá trình sử dụng, các nhà sản xuất khuyến khích người dùng không nên để các sản phẩm từ nhựa PP tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ cao trong thời gian liên tục. Nhựa PP có thể được sử dụng để hâm nóng thức ăn trong lò vi sóng, nhưng bạn chỉ nên quay trong khoảng  từ 2 đến 3 phút trong lò để giữ an toàn.

Nhựa PP có thể chịu nhiệt tương đối tốt
Nhựa PP có thể chịu nhiệt tương đối tốt

Nhựa nguyên sinh có độc không?

Nhựa nguyên sinh không có chứa độc tố vì nguyên liệu chính để sản xuất ra các sản phẩm này có chứa hạt nhựa nguyên sinh và nhựa tái sinh. Trong đó, hạt nhựa nguyên sinh được các nhà khoa học ví như vàng 9999 trong ngành nhựa. Loại nhựa này không có màu, không có mùi, không có vị và không hề độc hại.

Do nhựa nguyên sinh được sinh ra từ dầu mỏ, phải trải qua cả quá trình sản xuất nghiêm ngặt với những tiêu chuẩn cao, rõ ràng nhằm đảm bảo đạt tiêu chuẩn về chất lượng cũng như mục đích sử dụng.

Quy trình làm ra hạt nhựa nguyên sinh cũng vô cùng khắt khe với những tiêu chuẩn riêng biệt. Sau khi được chia tách bằng các phương pháp chưng cất phân đoạn sẽ tạo ra những loại hạt nhựa có giá trị cao dùng trong sản xuất và tiêu dùng hàng ngày.

Thậm chí, nhựa nguyên sinh an toàn đến mức còn được dùng để sản xuất ra những mặt hàng có giá trị và yêu cầu về tiêu chuẩn cao như: Thiết bị trong ngành y tế, bao bì bọc dược phẩm, thực phẩm, vỏ của máy bay, thiết bị ô tô,…

Hy vọng rằng những thông tin chúng tôi đã cung cấp trong bài viết trên đây sẽ giúp các bạn hiểu được nhựa plastic nghĩa là gì cũng như phân loại và ứng dụng của chúng trong đời sống hàng ngày của chúng ta.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *