Chỉ số AQI là gì? Cách tính chỉ số chất lượng không khí (AQI)

Chỉ số AQI chính là chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày. Nó cho bạn biết không khí xung quanh là sạch hay ô nhiễm cũng như những ảnh hưởng liên quan tới sức khỏe của bạn. Để hiểu rõ hơn chỉ số AQI là gì và cách tính hãy theo dõi bài viết dưới đây nhé!

Chỉ số AQI là gì?

AQI (Air Quality Index) là chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày. Đây được coi là thước mức độ ô nhiễm không khí, cho biết không khí xung quanh ta sạch hay ô nhiễm. Chỉ số AQI càng lớn thì rủi ro đối với sức khỏe của cộng đồng càng cao. Bởi chỉ số này tập trung vào sự ảnh hưởng của không khí tới sức khỏe người dân có thể gặp trong vòng vài giờ hoặc là vài ngày khi hít thở trong không khí ô nhiễm.

US AQI là gì?
US AQI là gì?

EPA (The U.S. Environmental Protection Agency – Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường của Hoa Kỳ) đã tính toán AQI với 5 thông số ô nhiễm không khí chủ yếu:

  • Ozone mặt đất: Ô nhiễm phân tử (hay còn gọi là hạt lơ lửng): Thường được đánh giá qua chỉ số bụi mịn PM 2.5 và PM 10. Các hạt bụi này sẽ đi vào đường hô hấp khi con người hít thở.
  • PM (Particulate Matter): Chất dạng hạt (rắn hoặc lỏng).
  • PM 2.5: Các hạt có kích thước nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micromet (μm).
  • Carbon monoxide (CO).
  • Sulfur dioxide (SO2).
  • Nitrogen dioxide (NO2).

Với mỗi chất gây ô nhiễm, EPA đã thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng không khí quốc gia để bảo vệ cho sức khỏe cộng đồng. Cơ quan này đã quy định một màu sắc cụ thể đối với từng khoảng giá trị AQI giúp mọi người dễ dàng hiểu được mức độ ô nhiễm không khí đang ở mức nào.

Tuy nhiên, một số quốc gia trên thế giới có thang đo riêng, ví dụ như Chỉ số Sức khỏe và Chất lượng không khí Canada, chỉ số Tiêu chuẩn ô nhiễm của Singapore, Chỉ số Ô nhiễm không khí của Malaysia…

Lưu ý: chỉ số chất lượng không khí (AQI) chỉ phản ánh chất lượng không khí ở một khu vực nhất định trong một thời điểm nhất định theo từng giờ trong ngày.

Cách xác định chỉ số chất lượng không khí

Chỉ số AQI được xác định bằng cách đo nồng độ trung bình của các chất trong không khí trong một khoảng thời gian nhất định, thường là 1 giờ, 8 giờ hoặc là 24 giờ. Các thông số đánh giá chất lượng không khí đó là:

  • Bụi mịn PM10
  • Bụi mịn PM2.5
  • Khí NO2
  • Khí O3 (Ozon)
  • Khí CO
  • Khí SO2
  • Khí NH3
  • Chì

Sau khi đo lường xong, ta tính toán ra chỉ số trung bình để xếp hạng theo các thứ bậc theo bảng sau:

Chỉ số ô nhiễm không khí Hà Nội, TP Hồ Chí Minh
Bảng chỉ số chất lượng không khí

Chỉ số ô nhiễm không khí Hà Nội, TP Hồ Chí Minh

Thời gian trước chỉ số AQI in HCM, AQI in HaNoi liên tục được cảnh báo mức độ ô nhiễm không khí ở mức cao, lên tới 170. Tình trạng này được coi là rất xấu, người dân nên hạn chế, không nên ra đường nhiều.

Nhưng chỉ số AQI Hà Nội, TP.HCM hôm nay đã giảm đi rất nhiều, bởi do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên lượng bụi, ô nhiễm trong không khí đã giảm đi rất nhiều.

Ảnh hưởng của AQI tới sức khỏe con người

Tim mạch

Không khí ô nhiễm với nhiều loại bụi và các chất hóa học sẽ dễ dàng phát tán từ phổi vào hệ tuần hoàn, ảnh hưởng đến khả năng giãn nở cũng như co thắt của mạch máu. Các mạch máu này bị giảm kích cỡ sẽ cản trở khả năng lưu thông, từ đó nguy cơ đau tim và đột quỵ tăng cao.

Đường hô hấp

Chất lượng không khí thấp ảnh hưởng rõ rệt nhất lên phổi. Bụi mịn PM10 qua đường dẫn khí đi vào cơ thể và tích tụ trên phổi. Bụi PM2.5 bởi có kích thước rất nhỏ nên luồn lách vào các túi phổi, tĩnh mạch phổi rồi xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu. Cộng với khí CO, SO2, NO2 sẽ cản trở hemoglobin kết hợp oxi, làm cho tế bào thiếu oxy.

Các triệu chứng mà bạn có thể thấy được khi tiếp xúc với lượng không khí ô nhiễm cao đó là viêm mũi, viêm xoang, khó thở và hen suyễn. Nếu người bệnh sống một thời gian dài trong vùng ô nhiễm sẽ mắc phải ung thư phổi cao hơn bình thường.

Chức năng thận

Thận là nơi lọc máu và chất thải, giúp điều hòa thể tích máu và bài tiết nước tiểu. Tình trạng ô nhiễm không khí sẽ tạo gánh nặng lên thận khiến thận không thể lọc hết các phân tử ô nhiễm trong máu, rất dễ gây ra bệnh suy thận.

Quá trình sinh sản

Ô nhiễm không khí khiến chất lượng tinh trùng ở nam giới suy giảm
Ô nhiễm không khí khiến chất lượng tinh trùng ở nam giới suy giảm

Một vài nghiên cứu cho thấy, những người phụ nữ sống trong khu vực ô nhiễm không khí có nguy cơ sinh ra con tự kỷ cao gấp 2 lần so với bình thường. Ngoài ra, ô nhiễm không khí cũng được cho là làm giảm khả năng có con của nam giới, vì khiến chất lượng tinh trùng bị suy giảm.

Những ảnh hưởng khác của AQI đến cơ thể

Ngoài ra, những người sống trong vùng ô nhiễm không khí một thời gian dài cũng thường mắc phải các triệu chứng giống người hút thuốc lá như yếu xương cốt, hay đau đầu, lão hóa da…

Xem chỉ số chất lượng không khí ở đâu chính xác?

Để xem chỉ số chất lượng không khí ở nơi mình đang sống, các bạn có thể truy cập vào các trang web hoặc là tải một trong số các ứng dụng dưới đây về điện thoại:

  • Moitruongthudo.vn: Đây là cổng thông tin quan trắc môi trường Hà Nội, chỉ có chỉ số AQI tại Hà Nội.
  • Pamair.org: Đây là một sản phẩm đo chỉ số AQI Vietnam, có nhiều trạm ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.
  • Fairnet.vn: Chỉ có số liệu của Hà Nội và một số tỉnh ở phía Bắc.
  • Air Quality, AirVisual.
  • Air Matters.
  • Air Quality Index BreezoMeter.
  • Air Quality Index Near Me.
  • AirNow.

Cách hạn chế sự ảnh hưởng của ô nhiễm không khí

Dưới đây là một số biện pháp mà bạn có thể áp dụng để hạn chế ảnh hưởng của ô nhiễm không khí, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình:

Không tập thể dục ở nơi có nhiều khói bụi: Hoạt động thể lực càng cao càng làm tăng nhịp thở và thay đổi kiểu thở từ mũi sang miệng. Khi đó mũi sẽ không lọc được bụi trong không khí. Chính vì vậy, những hoạt động như chạy bộ hoặc đạp xe ở những nơi ô nhiễm như đường phố tiềm tàng rất nhiều hiểm họa cho sức khỏe. Ngay cả người khỏe mạnh nếu làm việc hoặc tập thể dục ngoài trời cũng rất dễ bị ảnh hưởng, đặc biệt khi có nồng độ ozone mặt đất cao. Vì vậy, những người có bệnh tim, bệnh phổi nên tránh những bài tập nặng.

Đeo khẩu trang, kính mắt mỗi khi ra ngoài đường
Đeo khẩu trang, kính mắt mỗi khi ra ngoài đường

Đeo khẩu trang, kính, đội mũ bảo hiểm trùm đầu có kính khi ra đường để hạn chế tiếp xúc với khói bụi.

Nếu có điều kiện, nên chọn ô tô để di chuyển hoặc nên sử dụng phương tiện công cộng. Trên ô tô có máy lọc không khí sẽ giúp bạn hạn chế tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Việc sử dụng các phương tiện công cộng cũng góp phần giảm bớt lượng khí thải.

Trồng một ít cây xanh xung quanh nhà và nơi bạn làm việc để cản bụi, lọc không khí tốt hơn.

Khi thời tiết đã trở lạnh, không nên đi bộ dọc các đường phố đông đúc, bởi có rất nhiều khói bụi từ xe cộ thải ra.

Trong mùa nóng, mức độ ô nhiễm không khí thường cao hơn, do đó, hãy cố gắng tránh các hoạt động ngoài trời hoặc chỉ thực hiện vào buổi sáng khi mức độ ô nhiễm thường thấp hơn.

Xem thêm: Độ pH là gì? Ý nghĩa và cách đo nồng độ pH

Trên đây là những thông tin về chỉ số chất lượng không khí AQI. Mong rằng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ chỉ số CN AQI là gì và cách tính cũng như nhận thức được sự ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe của mỗi chúng ta.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *